ოპერატორები PHP-ში

PHP-ში არსებობს შემდეგი სახის ოპერატორები: არითმეტიკული, მინიჭების, ლოგიკური, შემადარებელი, ბიტური და ასევე არის დამატებით სხვა ოპერატორები, მაგალითად, ოპერატორი, რომელიც განსაზღვრავს მონაცემთა ტიპებს. დაწვრილებით ამ საკითხზე ქვემოთ ვისაუბრებთ. ოპერატორების უმრავლესობა მუშაობს განსაზღვრული ტიპის ოპერანდთან. მაგ. არითმეტიკული ოპერატორი ჩვეულებრივ მუშაობს რიცხვით არგუმენტებთან. ანალოგიურად სხვა ოპერატორების შემთხვევაში. ოპერატორი ნიშნავს, შემადარებელ საშუალებას, ნიშანს, რომლის საშუალებითაც ხდება პროგრამირებაში მონაცემთა, მიმართებათა, მნიშვნელობათა და ფუნქციათა შედარებები.

არითმეტიკული ოპერატორები

მოვიყვანოთ რამოდენიმე მაგალითი:

html

head

title მაგალითი /title

/head

body

?php

//დაბეჭდავს 6

print(2+2*2);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 2.5

print(5/2);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 1

print(5%2);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 35

print("7 little Indians" *5);

print("br\n");

?

/body

/html

ბრაუზერში გამოჩნდება ასეთი სახით:

6
2.5
1
35

html

head

title მაგალითი /title

/head

body

?php

$visitorstoday=1;

//დაბეჭდავს 1

print($visitorstoday++);

//ცვლადის მნიშვნელობა გავზარდოთ 2-ით

print("br\n");

//დაბეჭდავს 3

print(++$visitorstoday);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 4.14

$pi=3.14;

$pi++;

print($pi);

print("br\n");

//დაბეჭდავს PHP

$php="PHP";

print($php);

$php++;

print($php);

print("br\n");

//დაბეჭდავს PHP

$php="PHP";

$php--;

print($php);

print("br\n");

?

/body

/html

ბრაუზერში გამოჩნდება ასეთი სახით:

1
3
4.14
PHPPHQ
PHP

მინიჭების ოპერატორი

მინიჭების ყველა ოპერატორი ცვლადს ანიჭებს განსაზღვრულ მნიშვნელობას. ქვემოთ ჩამოთვლილია მინიჭების ოპერატორის სახეები:

მოვიყვანოთ მაგალითი, რომელიც წარმოდგენას შეგვიქმნის მინიჭების ოპერატორზე:

html

head

title = operator /title

/head

body

?php

$count=0;

$count=$count+5;

print($count);

print("br\n");

$count=0;

$count+=5;

print($count);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 13

print($a=$b=13);

print("br\n");

//დაბეჭდავს 7

$count=2;

print($count+=5);

print("br\n");

print($a);

print("br\n");

print($b);

?

/body

/html

ბრაუზერში გამოჩნდება ასეთი სახით:

5
5
13
7
13
13

ლოგიკური და შედარების ოპერატორები

ლოგიკური ოპერატორები ასრულებს ლოგიკურ ოპერაციებს, რომლებმაც შეიძლება მიიღოს მხოლოდ ორი მნიშვნელობა ჭეშმარიტი და მცდარი. ეს მნიშვნელობები აღინიშნებიან იდენტიფიკატორებით TRUE და FALSE. მნიშვნელობა, რომელიც გამოიყენება ლოგიკურ ოპერატორში შედარების ოპერაციის შემდეგ აბრუნებს ლოგიკურ მნიშვნელობას. რიცხვითი მნიშვნელობის დროს ნულოვანი მნიშვნელობა გაიგივებულია როგორც - FALSE, ყველა დანარჩენი, როგორც - TRUE. ცარიელი სტრიქონის მნიშვნელობას წარმოადგენს FALSE, ხოლო ყველა დანარჩენი არაცარიელი სტრიქონის მნიშვნელობას წარმოადგენს TRUE. ქვემოთ ჩამოთვლილია ლოგიკური და შედარების ოპერატორის სახეები:

ლოგიკური ოპერატორები

შედარების ოპერატორები

თუ ჩვენთვის ცნობილია ლოგიკური ოპერაციები, ისე როგორც მოცემული გვაქვს ქვედა ცხრილში. სადაც პირველ ორ  სვეტში მოცემულია  ყველა შესაძლო კომპინაცია p და q მნიშვნელობების. მაშინ დანარჩენ სამ სვეტში ლოგიკური ოპერაციების შესრულების შედეგად p და q შესაძლებელია მიიღოს შემდეგი მნიშვნელობები:

html

head

title Log. operator /title

/head

body

?php

$numerator=5;

$divisor=0;

if (($divisor==0) or (($num/$divisor) 1))

  {

   print("შედეგი 1");

  }

?

/body

/html

ბრაუზერში გამოჩნდება ასეთი სახით:

შედეგი 1

ბიტური ოპერატორი

ბიტური ოპერატორების გამოყენება არცთუ ხშირად გვიწევს მაგრამ არის შემთხვევები როდესაც მათი გამოყენება შეიძლება სასარგებლო და ხშირ შემთხვევაში საუკეთესო გამოსავალიც კი იყოს. PHP აღჭურვილია შესაბამისი ოპერატორებით, რომლებიც შეიძლება გამოვიყენოთ ბიტური ოპერაციების ჩატარებისათვის.

პირველ რიგში მართებული იქნება თუ მიმოვიხილავთ ბაიტებსა და ბიტებს. ცნობილია რომ ბაიტი შედგება რვა(8) ბიტისაგან, ბიტს თავისთავად შეიძლება გააჩნდეს მხოლოდ ორი მნიშვნელობა 1(ერთი) ან 0(ნული). ბაიტის მაქსიმალური მნიშვნელობა განისაზღვრება 255 - ით.

თუ ბაიტს ვიზუალურად გამოვსახავთ შემდეგი ცხრილის სახით, სადაც თითოეული ბიტი წარმოადგენს 1, ანუ მაქსიმალურ მნიშვნელობას ბიტისას, მაშინ ბაიტის მაქსიმალურ მნიშვნელობას მივიღებთ 255:

ვინაიდან, 128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 4 + 2 + 1 = 255

შემდეგ ცხრილში მოცემულია ოპერატორების ცხრილი შესაბამისი განმარტებებით:

განვიხილოთ ცხრილში მოცემული ყველა ოპერატორი:

AND() ოპერატორი
ოპერატორი აბრუნებს გამოსახულების მარცხენა და მარჯვენა მხარეს არსებული მნიშვნელობების იმ ბიტების ჯამს რომლებიც საერთოა ორივესთვის, მაგალითად შემდეგი კოდის შესრულების შემდეგ ეკრანზე დაიბეჭდება 6:

html

head

title Byte operator /title

/head

body

?php

$a = 7;

$b = 6;

echo $a $b;

?

/body

/html

თუ რატომ არის ამ გამოსახულების შედეგი 6 - ის ტოლი ნაჩვენებია ჩემდეგ ცხრილში:

ცხრილში შეგვიძლია ვიზუალურად დავინახოთ რომ $a და $b ცვლადებს აქვთ მონიშნული საერთო ბიტები პოზიციებზე ინდექსით 1 და 2, რადგან მოცემულ პოზიციებზე ბიტების მნიშვნელობებია შესაბამისად 4 და 2 ამ რიცხვების ჯამი იქნება 6: 4+2 = 6

OR(|) ოპერატორი

| ოპერატორი აბრუნებს გამოსახულების მარცხენა და მარჯვენა მხარეს არსებული მნიშვნელობების იმ ბიტების ჯამს რომლებიც მონიშნულია ან მარცხენა ან მარჯვენა ოპერანდში, მაგალითად შემდეგ კოდის შესრულების შემდეგ ეკრანზე გამოიბეჭდება 15:

html

head

title Byte operator /title

/head

body

?php

$a = 11;

$b = 6;

echo $a | $b;

?

/body

/html

თუ რატომ არის ამ გამოსახულების შედეგი 15 - ის ტოლი ნაჩვენებია ჩემდეგ ცხრილში:

ცხრილიდან ჩანს რომ ორივე $a და $b ცვლადებისათვის ბიტები მონიშნულია ინდექსებზე 0, 1, 2 და 3 ხოლო ამ პოზიციებზე არსებული მნიშვნელობების დაჯამებით მივიღებთ 15-ს: 8+4+2+1=15

XOR(^) ოპერატორი

^ ოპერატორი აბრუნებს გამოსახულების მარცხენა და მარჯვენა მხარეს არსებული მნიშვნელობების იმ ბიტების ჯამს რომლებიც მონიშნულია ან მარცხენა ან მარჯვენა ოპერანდში მაგრამ არა ორივეში, მაგალითად შემდეგ კოდის შესრულების შემდეგ ეკრანზე დაიბეჭდება 13:

html

head

title Byte operator /title

/head

body

?php

$a = 11;

$b = 6;

echo $a ^ $b;

?

/body

/html

თუ რატომ არის ამ გამოსახულების შედეგი 13-ის ტოლი ნაჩვენებია ჩემდეგ ცხრილში:

ამ შემთხვევაში $a ცვლადისათვის ისეთი ბიტები რომლებიც არ არის მონიშნული $b ცვლადში გვხვდება პოზიციებზე ინდექსებით 3 და 1, ხოლო $b ცვლადისათვის ასეთი ბიტი მდებარეობს პოზიციაზე ინდექსით 2. თუ დავაჯამებთ ამ პოზიციების შესაბამის მნიშვნელობებს მივიღებთ 13-ს: 8+4+1=13

NOT(~) ოპერატორი
თუ შევასრულებთ შემდეგ კოდს რომელშიც გამოიყენება ~ ოპერატორი, ეკრანზე გამოიბეჭდება 9:

?php

$a = 11;

$b = 6;

echo $a ~$b;

?

თუ რატომ არის ამ გამოსახულების შედეგი 9 - ის ტოლი ნაჩვენებია ჩემდეგ ცხრილში:

რადგან $a ~$b გამოსახულებაში ~ გამოიყენება $b-სთან, იგი შეგვიძლია განვმარტოთ შემდეგნაირად: დააბრუნე $a ცვლადის იმ ბიტების ჯამი რომლებიც არ არის მონიშნული $b ცვლადში. ხოლო როგორც ცხრილიდან ჩანს $a ცვლადისათვის ასეთი ბიტები გვხვდება პოზიციებზე ინდექსით 3 და ინდექსით 0, შედეგად 8+1=9

ოპერატორი , მარცხნივ წაძვრის ოპერატორი

მაგალითისათვის შევასრულოთ შემდეგი კოდი:

?php

$a = 4;

echo $a 3;

?

კოდის შესრულების შედეგი იქნება 32. ბიტების ცხრილის გამოყენებით ადვილად შეგვიძლია ამის დადგენა:

ცხრილიდან $a - ს საწყისი და საბოლოო შედეგების შედარებისას ნათელია რომ მეშვეობით მონიშნული ბიტი წავძარით მარცხნივ სამი(3) ბიჯით, გამომდინარე შედეგიდან, რათა უფრო მარტივი გასაგები გახდეს $a 3 გამოსახულება შეიძლება ავსახოთ შემდეგნაირად: 4*2*2*2=32

ოპერატორი , მარჯვნივ წაძვრის ოპერატორი
ეს ოპერატორი მუშაობს წინა ოპერატორის მსგავსად მხოლოდ ბიტების წაძვრა ხდება მარცხნიდან მარჯვნივ, მაგალითად შემდეგი კოდის შესრულებით შედეგად მივიღებთ 4-ს:

?php

$a = 32;

echo $a 3;

?

ხოლო $a 3 ამ გამოსახულების გადაწერა შეიძლება შემდეგნაირად: 32/2/2/2=4