cs | de | en | es | et | fi | fr | hu | ka | lt | pl | pt-br | ro | ru | se
Log in     Join

Activity

ქართული დამწერლობის წარმოშობა და განვითარების საფეხურები

by mafriachvili — last modified 2012-04-30 11:18 Share
  საგაკვეთილო გეგმა(ქართული ენისა და ლიტერატურაში    
გაკვეთილის თემა ქართული დამწერლობის წარმოშობა და განვითარების საფეხურები    
სწავლების საფეხური საშუალო კლასი 10,ქართული ენ და ლიტერატურა    
მოსწავლეთა რაოდენობა სპეციალური საჭიროების მქონე არცერთი    
აქტივობის მიზნები და მისაღწევი შედეგები ტექსტის გაცნობა,გაგება-გააზრება უნარის ჩამოყალიბება.მოსწავლეები გაეცნობიან სხვადასხვა თვალსაზრისს ქართული დამწერლობის წარმოსშობასთან დაკავშირებით .გაიგებენ რომელი დამწერლობა დაედო საფუძვლად ქართული ანბანის შექმნას.გაიცნობენ უძველეს წერილობით ძჶგლებს,ხელნაწერებს,ქართული ანბანის განვითარების საფეხურებს.ჩამოუყალიბდებათ შეხედულება ქართული დამწერლობის ორიგინალობის შესახებ.    
ესგ განსაზღვრული მისაღწევი შედეგები      
გაკვეთილის მსვლელობა პროექტორის საშუალებით მონიტორზე ჩანს ასომთავრული,მხედრული  და ნუსხური ასოები    
  მასწავლებელი სვმას კითხვას:იცნობენ თუ არა ასო-ბგერებს მოსწავლეები და რა შეიძლება იყოს გაკვეტილის თემა.მოსწავლეები პასუხობენ საკუთარ ვერსიებს,საბოლოოდ შეჯერდებიან ერთ თემაზე.დაფაზე იწერება თემის სათაური და ვამზადებთ სქემას ვიცი -მინდა გავიგო-რა გავიგე.    
       
       
გაკვეთილის მსვლელობა მასწავლებელი მიმარტავს მოსწავლეებს რა იციან ქართული სამწერლობის წარმოშობისა და განვითარების საფეხურების შესახებ.ივსება გრაფა მინდა ვიცოდე შემდეგ მინდა გავიგო და საბოლოოდ გაკვეთილის ახსნის შემდეგ შევსება გრაფა რა გავიგე.წერა წარმოიშვა ეგვიპტეში 4000 წლის წინ,მათ შექმენს სილაბური დამწერლობა,შუმერებმა-ლურსმული.ჩინური დამწერლობა დამოუკიდებლად აღმოცენდა ძვ.წ აღ-ით მე-სამე ატასწლეულში იყო მარცვლები,იეროგლიფები ნახატები.რაც შეეხება ანბანს,პირველად ფინიკელებმა ჩამოაყალიბეს ყოველი ასო გამოხატავდა რომელიმე ბგერას 22 ასოთი,წერა გამარტივდა...ფინიკიური ანბანის გავლენით შემუსავდა მსოფლიო ანბანის უმრავლესობა ანბანი შეითვისეს ჯერ ბერძნებმა,შემდეგ კი ევროპაში გავრცელდა.მასწავლებელი სვმას შეკითხვას:რა იციან მოსწავლეებმა მსოფლიოში არსებული ანბანის შესახებ?მსოფლიოში ცნობილია 14 ორიგინალური ანბანური სისტემა:1.ეთიოპიური2.ებრაული3.სირიული4.არაბული5.ბერძნული6.ლათინური7.ქართული8.სომხური9.სლავური10.ინდური11.ჩინური12.მონღოლური13.იაპონური14.კორეული.ქართული ანბანი ასოთა მოხატულობით გამოიჩევა ყველა სხვა ანბანისგან,უძველესია და ისი წარმოშობის შესახებ უამრავი მოსაზრება არსებობს;1.11 საუკუნის მოღვაწის ლ.მროველის "ქართლის ცხოვრებაში" ნათქვამია რომ ქართული დამწერლობა შექმნილია ფარნავაზ მეფის დროს,"ამან განავრცო ენად ქართული და არღა იზრახებოდა სხუაი ენაი ქართლისა შინა თვინიერ ქსულისა და ამან შექმნა მწიგნობრობა ქართული"2.მეცნიერთა ნაწილის მტკიცებით ი.ჯავახიშვილი,გ.წერეტელი,ნ.მარო ქართული დამწერლობა იწყება არა ჩვენი წელთა ღრიცხვით არამედ ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე.3.არსებობს ასევე ცნობა,რომელიც მეცნიერულად უარყოფილია ქართული დამწერლობის (ანბანის)სომეხი მეცნიერი მაშტოცის მიერ შექმნილი მისს შესახებ და ბოლოს საიდან მოდის ქართული დამწერლობის ფესვები.    
გაკვეთილის მსვლელობის გაგრძელება ივ.ჯავახიშვილის აზრით ,ქართული დაწერლობა შექმნილია არა უგვიანეს მე_8 ვე საუკუნეში ჩვ.წ აღ-მდე და საფუძვალთ უდევს ფინიჯურარმეული .უცხოელი და ქართველ მეცინერთა დიდი ნაწილი თვლის,რომ ქართუი დამწერლობა ბეძნულიდან მომდინარეობს და მასთან უამრავი საერთო აქვს წერის მიმართულება,ხმოვნები.ასოების რიგი და თანამიმდევრობა და ა.შ.ქართულმა დამწერლობამ ჩამოყალიბებიდან დღემდე სამი საფეხური განვლო:ასომთავრული(მრგლოვანი)5-9 სს.ნუსხური(9-11) ნუსხური ჩგარად წერილი არს(საბა) მხედრული(12-დან დღემდე)პირველი ასომთავრული 5-9 სს - ის ქართული წერილობოთი ძეგლები შესრულებულია ასო ატვრული ნიმუშები.პალესტინის,ბეთლემის მახლობლად იაორდანეს უდაბნოში(აღმოაცჰინა ვირჯელიო კორბომ)ბოლნისის სიონის წარწერები თარიღდება 493-494 წლით მცხეთის ჯვრის წარწერები 6ს.ურბნისის წარწერები 2.ნუსხური დამწერლობის ნიმუშებია ა.სინური მრავალთავისს ნიმუში 864წ ბ.ატენის სიონის ერთ-ერთ წარწერაზე 835 წ.3.მხედრული, ზოგიერთი მეცნიერის აზრიტ ჩამოყალიბდა 16ს,თუმცა მეცნიერები არ იზარებენ ამ შეხედულებას რადგანაც მხედრული ანბანით შესრულებული ნიმუშები 9-11სს.უკვე გვაქვს ასომათრულით და ნუსხურით წერდნენ საერო პირები,ხოლო მხედრულით საერო პირები ძვ.ქართულ ანბანში 38 ასო-ბგერა იყო მეოცეს ს.სამოციან წლებში ანბანმა ცვილელბი განიცადა და აღარ იხმარებოდა 5 ასო ნიშანი.შემდეგ მასწავლებელი მინი ლექცისს დასრულების შემდეგე სვმას კითხვებს რითაც მოსწავლეები განსაზღვარენ რა ადგილი უკავია ქართულ დამწერლობას მსოფლიო ანბანთა შორის.როთია გამორჩეუი ქართული დამწერლობა რა შეხედულებები არსებობს დამწერლობს განვიტაებასტან დაკავშირებითსვავენ კითხვებს უძველესი წერილობითი ძეგლების შესახებმასწავლებელი მოსწავლეების დახმარებით ავსევს გრაფას რა გავიგე    
შეფასება მასწავლებელი აკეთებს განმსაზღვრელ შეფასებას მოსწავლეთა ჩართულობის მიხედვით    
საკლასო მენეჯმენტი,საგანმათლებლო რესურსები 1.კომპიუტერი 2.პროექტორი 3.სახელმძღვანელო მე-10 ლასი  ვ.როდონაია ზ.სარჯველაზე ქართული სალიტერატურო ისტორიის შესახებ ბ.კილანავა "ქართული მწერლობის და  დამწერლობის სათავეებთან    
მასწავლებლის თვით შეფასება მასწავლებელი აკეთებს თვით შეპასებას კრიტერიუმი მიხედვით.    
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       


ნუსხური, ასომთავრული, მხედრული

Creative Commons License